Eerste zelfhulpgroep voor cocaïneverslaafden in Delft van start
DELFT - Mensen die zich wel eens zorgen maken over de hoeveelheid cocaïne die ze gebruiken, problemen ervaren door hun drugsgebruik of het niet voor elkaar krijgen om te stoppen, kunnen vanaf afgelopen week terecht bij de zelfhulpgroep van Cocaine Anonymous.

Cocaine Anonymous is een zelfhulpgroep waarin ex-verslaafden verslaafden helpen om clean te worden. Christina (45) is één van de initiatiefnemers van de zelfhulpgroep in Delft. “De kracht van CA is dat we allemaal lotgenoten van elkaar zijn. We kennen alle trucs, begrijpen het als iemand een terugval heeft en spreken uit eigen ervaring. Dat laatste is het grote verschil met professionele hulpverleners. Zij benaderen het anders, niet vanuit henzelf.” Christina heeft dat aan den lijve ondervonden. “Toen ik zelf nog gebruikte, was ik op een gegeven moment onder behandeling van een psychotherapeut. Die vond dat ik mijn gebruik ‘onder controle’ had. Achteraf besefte ik dat hij totaal niet wist waarover hij het had. Ik was gewoon verslaafd.” 

De, inmiddels wereldwijd bewezen, succesvolle werkwijze van CA is hetzelfde als die van de AA (Alcoholics Anonymous of Anonieme Alcoholisten). Het programma bestaat uit twaalf stappen waarbij de nadruk ligt op het nemen van eigen verantwoordelijkheid. “Andere sterke punten zijn de laagdrempeligheid, anonimiteit, vrijblijvendheid en het ontbreken van een hiërarchie,” legt Christina uit. “Iedereen is gelijkwaardig. Je kunt je dus nergens tegen afzetten en niemand anders de schuld geven. Je wordt volledig op jezelf terug geworpen.” Ook noemt ze als voordeel dat je, in tegenstelling tot de professionele hulpverlening, niet te maken hebt met een wachtlijst of een loket wat net dicht is op het moment dat je iemand wilt spreken. “Binnen de zelfhulpgroep is altijd wel iemand bereikbaar.” 

Hoeveel cocaïneverslaafden Delft telt, weet Christina niet. Ze twijfelt echter niet aan de behoefte in Delft. “In Den Haag zijn inmiddels tien zelfhulpgroepen actief waar ook Delftenaren komen. Cocaïnegebruik is echt een groot probleem en kan een hardnekkige verslaving zijn,” aldus de ex-gebruikster. De buitenwereld en ook de naaste omgeving hoeft niets te merken van de verslaving. Christina geeft zichzelf als voorbeeld. “Ik werkte gewoon, had een huis, geen huurschulden en geen auto in de prak gereden.” 

Net zoals bij zo velen duurde het even eer ze haar verslaving erkende. “Ik ben gaan gebruiken, omdat ik met mensen in aanraking kwam die ook gebruikten. Op dat moment stond ik niet stabiel in het leven en voordat ik het zelf door had, beheerste het mijn leven. Bij mij kwam de omslag toen ik voor het eerst dacht: Dit zou ik eigenlijk niet moeten doen, maar het toch deed. Toch heb ik nog heel lang gedacht dat ik het allemaal wel onder controle had.” Om voor zich zelf bevestiging te krijgen dat ze écht niet verslaafd was, deed Christina de zelftest via de site van Cocaine Anonymus. De uitslag bewees echter het tegendeel. “De vragen waren al confronterend, maar de uitslag kwam helemaal aan als een mokerslag.” Na de test startte Christina met het programma van Cocaine Anonymus en ze heeft nooit meer gebruikt. “Ik ben nu tien jaar clean. Toch noem ik mezelf nog steeds een verslaafde. Het is voor mezelf een soort erkenning die me nog steeds helpt bij het maken van keuzes en met het verleden om te gaan. Het programma van Cocaine Anonymus helpt me ook nog steeds om het leven aan te kunnen.”

Schuldgevoel en zelfhaat
Het programma bestaat uit het bijwonen van bijeenkomsten, het lezen van literatuur en het werken met een coach. De methode is succesvol, maar soms vallen mensen terug in hun verslaving. “Je kunt pas clean blijven als je leefpatroon zodanig veranderd is, dat het gebruik van cocaïne daar geen rol meer in speelt. Mijn leefpatroon is bijvoorbeeld zo veranderd dat ik cocaïne als vergif zie. Ik wil fit en gezond zijn, daar voel ik me beter bij.” 

Net als bij het gebruik van alcohol hoeven cocaïnegebruikers niet verslaafd te zijn. “We noemen dit de sociale gebruikers. Je bent verslaafd als cocaïne je leven gaat beheersen,” legt Christina uit. “De mate van gebruik bepaalt ook de problemen waar je als verslaafde tegen aan loopt. Als je de klok rond gebruikt, ben je alleen maar bezig hoe je aan geld en dope komt. Mijn probleem was meer hoe ik het gewone leven vol kon houden. Het voortdurend doen alsof er niets aan de hand is. Ik leefde van de ene sensatie naar de andere en dat moet je dan weten te verbergen voor je omgeving. Je wordt gekweld door schuldgevoel en zelfhaat. Door de cocaïne vervlakken ook je emoties. Je onderscheidt de leugens niet meer van de waarheid, je raakt jezelf kwijt.” 

Christina was in de dertig toen ze met cocaïne in aanraking kwam. “Dat is relatief oud, de meesten komen er op jongere leeftijd mee in aanraking. Maar, ter illustratie: in een zelfhulpgroep in Den Haag is de jongste bijna 20 en de oudste bijna 70. Het komt dus in alle leeftijdscategorieën voor.” Iedereen is dan ook welkom in de Delftse zelfhulpgroep. Ook mensen met andere verslavingen, zoals blow-, gok-, heroïne- of alcoholverslaving. De bijeenkomsten van de Delftse zelfhulpgroep vinden plaats op donderdagavond van half acht tot half negen in Buurthuis Olof.